پدربزرگ از خواهرم خواست شاهنامه را به او بدهد. خواهر از روی تاقچه، شاهنامه قدیمی جلد چرمی را برداشت و به دست پدربزرگ داد. داستان های زیبای این کتاب، با پاکی کودکی هایم به هم می آمیخت و چه اندیشه زیبایی می بخشید به یلداهای کودکی؛ به رویاهای پیش از خواب شب های یلدا و همه شب های سال های کودکی ام و من برای همیشه به آنها می اندیشم و به سفره بی پیرایه شب های چلّه خانه پدری. دانه های انار در ظرف های سفالی آبی رنگ، چه طعمی داشت. بیرون برف می بارید و با آن همه سوز سرما، اما خانه ما با حضور خانواده و اقوام، گرمای مطبوعی داشت. اکنون سال هاست که با فرزندانم دور سفره یلدا می نشینم و یقین دارم باز یلداهایی برای فرزندانم می آید که به رنگ گیسوی طلایی خورشید، پر از نور و روشنی ست و می دانم برای همیشه، شب یلدا به فرخندگی برپا خواهد شد

در ایران کهن، در آخرین شب پاییز یعنی نخستین شب زمستان و درازترین شب سال جشنی برپا می شد به نام یلدا. یلدا، یعنی ولادت. ولادت خورشید یا مهر و آن روزی گرامی برای ایرانیان باستان بود که تا کنون نیز ادامه دارد. یلدا را همچنین می توان جشن و گردهمایی خانوادگی تاریخی دانست؛ در شب یلدا خویشاوندان نزدیک در خانه بزرگ خانواده، گرد می آیند و در سرمای آغازین زمستان، دور کرسی می نشینند و تا نیمه شب میوه و آجیل و غذا می خورند و به فال حافظ گوش می دهند. این شب به زمان بین غروب آفتاب از سی آذر، آخرین روز پاییز تا طلوع آفتاب در اول ماه دی، نخستین روز زمستان اطلاق می شود. این شب در نیمکره شمالی با انقلاب زمستانی مصادف است و به همین دلیل از آن زمان به بعد طول روز بیشتر و طول شب، کوتاه تر می شود. ایرانیان باستان با این باور که فردای شب یلدا با دمیدن خورشید، روزها بلندتر می شوند و تابش نور افزونی می یابد، از این رو دهمین ماه سال را دی می نامیدند که به معنای دادار و آفریننده است.

مردم روزگاران دورکه بنیان زندگی آنان کشاورزی بود و در طول سال با سپری شدن فصل ها به تضادهای طبیعی خو گرفته بودند؛ بر اثر تجربه و گذشت زمان توانستند کارها و فعالیت های خود را با گردش زمین و تغییر فصول و بلندی و کوتاهی روز و شب و جهت و حرکت و قرار ستارگان تنظیم کنند. آنان مشاهده می کردند در برخی از ایام و فصول، روزها بسیار بلند می شود و در نتیجه در آن روزها، از روشنی و نور خورشید بیشتر می توانستند استفاده کنند؛ پس این اعتقاد پدید آمد که نور و روشنایی و تابش خورشید، نماد نیکی است که با تاریکی و ظلمت شب در نبرد و کشمکش است.